HELICO BLOG

Çevirmenin Bilgi Birikimi

Nasıl Profesyonel Bir Hukuk Çevirmeni Olunur?

Profesyonel çeviri hizmetlerinin en önemli dallarından biri olan hukuk çevirisi ya da diğer bir ifadeyle hukuki çeviri, çevirinin hayatın içinde belki de en sık karşılaşılan ve en fazla ihtiyaç duyulan uzmanlık alanlarından biridir. Hukuk çevirisinin alt başlıkları oldukça uzun bir liste oluşturmakla birlikte bu liste içinde en sık talep görenler; sözleşme çevirisi, imza sirküleri çevirisi, nüfus kayıt örneği çevirisi, gizlilik sözleşmesi çevirisi, ticari yazışma çevirisi ve vize belgeleri çevirisi şeklinde sıralanabilir. Herhangi bir belgenin bir dava sürecine dâhil olması da onu hukuki alanda bir resmî belge haline getirir ve bu resmî belge, profesyonel çevirmenlik hizmetine ihtiyaç duyulması halinde hukuk çevirmenliği başlığı altında ele alınır. Pasaportlar, evlilik cüzdanları, ölüm belgeleri, doğum belgeleri, vasiyetnameler ve kira sözleşmelerini bu belgeler arasında sayabiliriz.

Hukuk alanındaki veriler incelendiğinde Türkiye’de 2018 yılında toplam üç buçuk milyondan fazla dava dosyası üzerinde çalışılmış olduğu görülür. Bu dosyaların büyük yüzdesinin boşanma ve velayet davalarına ait olduğu dikkat çeker. Yabancı uyruklu kişiler tarafından yapılan evliliklerin yanı sıra iş hayatındaki yabancı ortaklıkların sayısı da düşünüldüğünde hukuk çevirmenliği hizmetinin önemi daha da iyi anlaşılır.

Bunun yanı sıra mahkemelerde ifade vermek için yeterli düzeyde Türkçe bilmeyen davalı, davacı ya da şahitlere de hukuk tercümanları atanır. İl adli yargı adalet komisyonları, her yıl hukuki tercüman olarak görevlendirilecek kişiler hakkında listeler oluşturur. Cumhuriyet savcıları ve hâkimler, hukuki tercüme hizmeti gereken duruşmalarda görevlendirilecek hukuk tercümanlarını bu listeden seçerek belirler.

Peki, bir çevirmen hukuk alanında uzmanlaşmak için nasıl bir yol izlemeli ve nelere dikkat etmelidir?

1. Medikal ve teknik çevirilerde olduğu gibi hukuki çeviri de uzmanlaşma ve uzun süreli deneyim gerektiren çeviri alanlarından biridir. Uzmanlaşmaya giden yolda yapılacak en önemli şeyler; sürekli olarak aynı türdeki metinlere maruz kalmak, bu metinlerin yapılarının farkında olmak, nerelerde ve ne amaçla kullanıldığını bilmek ve pek tabii ki bu metinlerin cümle yapılarına karşı farkındalık kazanmaktır.

2. Her iki dilde birden anadil düzeyinde veya anadile yakın düzeyde bilgi sahibi olmak hukuki çeviri alanında uzmanlaşmak isteyen çevirmenlere katkı sağlar. Hukuk metinleri, diğer alanlardaki metinlerden farklı olarak çoğunlukla daha uzun ve karmaşık olabilirler. Bir paragraflık veya bazen de bir sayfalık cümlelerde kaybolmamak için çeviri dillerinin her ikisine de hâkim olmak bu alanda uzmanlaşmanın olmazsa olmaz bir gereğidir.

3. Bir hukuk çevirmeninin çeviri dillerinin konuşulduğu ülkelerdeki hukuk sistemlerine de aşina olması gerekir; çünkü her ne kadar aralarında benzerlikler olsa da her ülkenin hukuk sistemi birbirinden farklıdır. Dolayısıyla hukuk çevirmenlerinin karşılaşacağı kelime ve ifadelerin hedef dilde bire bir karşılığı olmayabilir. Bu durumda hukuk çevirmeninin hukuk alanındaki arka plan bilgisi, çok önemli olur.

4. Sözlü ya da yazılı olsun, hukuki çeviri yaparken tahminlere, benzetmelere ya da kişisel yorumlara yer yoktur. Hukuki çeviride bir cümlenin anlamının değişmesi ciddi ve istenmeyen sonuçlara yol açabilir. Gerekli yeterlilik ve niteliklere sahip olan uzman hukuk çevirmenleri, bu tür resmî belgelerdeki hukuki kavramları kaynak dilden hedef dile doğru aktarabilmek için oldukça dikkatli şekilde çalışırlar.

5. Hukuki belgelerde cümlelerin uzun olması, kavramsal olarak yoğun metinlerin yer alması ve çoğunlukla eski kelimelerin kullanılıyor olması hukuki tercümanı zorlayabilecek diğer unsurlar olarak görülebilir. Hukuki belgelerin kendilerine özel bir dili ve terminolojileri vardır. Hukuki tercümanın bu alanda uzun yıllardır kullanılmakta olan belli başlı hukuki kalıpları ve terimleri bilmesi gerekir.

6. Hukuk çevirisi yaparken çevirmenlerin geniş çaplı ve ayrıntılı araştırmalar yapmaları gerekebilir. Yine çeviri dillerinin konuşulduğu ülkelerin hukuk sistemlerine aşinalık, çevirmenlerin neyi nasıl arayacaklarını ve doğru bilgiye nasıl ulaşacaklarını öngörmelerini sağlar.

Bir alanda uzmanlaşmak ve o alanda hakkıyla çeviri yapabilmek uzun yıllar çalışmayı gerektirir. Hukuk alanına ilgi duymak ve bu alanda yeni şeyler öğrenmeye meraklı olmak mesleğinizde iyi bir noktaya gelmenizde size yardımcı olacaktır. Hukuk alanında uzmanlaşmak isteyen, çeviri eğitimi almış kişilerin özellikle hukuk çevirmenliği alanında alabilecekleri özel eğitimler de onlara çok şey katacaktır.

Yazan: Esra Çengel

Yayınlama Tarihi: 30.01.2020

Hedef Okuyucu Kitlesi: Tüm Çevirmenler, Çeviri Bölümü Öğrencileri, Çevirmenliğe Yeni Başlayanlar, Kendini Geliştirmek İsteyen Çevirmenler, İlginç İçerik Okurları, Çeviri Hizmetine İhtiyaç Duyanlar

  • Paylaş:

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER YAZILARIMIZ

HEMEN ARA WhatsApp